DISKO KRITIKAK |
 |
 |
ASKOREN ARTEAN “LET´S
BOOGALOO Vol.04”
(Record Kicks, 2007)
Boogaloo-a erritmo
latinoak eta soul eta rock & roll musiken arteko
nahasketa omen da. 60. hamarkada erdi-bukaeran egon
zen indarrean eta arrakasta handia izan zuen AEBetako
hirietako auzo latinoetan. Kritika asko jaso zituen
komertziala eta zurien belarrietara gozatutako erritmoa
omen zelako. Azken urteotan Europako hainbat dantzalekuetan
boogaloo kantuak berreskuratu dituzte eta orain,
Portishead taldeko disko jartzaileak, Andy smith-ek
boogaloo eta funk ukitua duten kantuekin bilduma
osatu du.
|
|
|
|
| |
 |
HORACE
ANDY “LIVIN IT UP”
(Medium, 2007)
Reggaearen hauskortasunaren
ahotsa----Abeslari batzuk musikarekiko duten maitasuna
miresgarria da. Horace Andy 16 urterekin grabatu
zuen bere lehen kanta (1967. urtean) eta orduz geroztik
musikaren munduan murgilduta egon da buru belarri.
70. hamarkadan, Jamaikan arrakasta handia izan zuten
kantuak grabatu zituen (Skylarking, Jah Jah Children,
Money is the root of the devil, e.a.) baina irlatik
kanpo ez zuen horrenbesteko oihartzuna lortu (Ingalaterran
izan ezik). 80. hamarkada erdialdean sustraizko
reggaeak indarra galdu zuen eta reggae abeslari
askorentzat oso urte gogorrak izan ziren. Kuriosoa
da baina azken urteotan sustraizko reggaea jorratu
duten talde eta abeslari askok Europan reggae musikak
izan duen berpizkundeari esker mantendu dira. Jamaikako
gazteen artean, sustraizko reggaeak ez du arrakastarik
eta Europako gazte zurien sortu den zaletasunari
esker “bizi” dira. Zoritxarrez, hauen
artean ere, Horace Andy ere ez zen oso ezaguna eta
Bristoleko Massive Attack taldearekin egindako kolaborazioei
esker egin da ezaguna. Massive Attacken distira
itzali da baina Horace Andy-k diskoak kaleratzen
jarraitzen du. Azkena, Sly and Robbie bateri eta
baxu joleen eskutik dator, eta kantu berriekin batera,
70. hamarkadako bere “klasiko” batzuk
berreskuratu ditu. Donostiko Jazzaldian zuzenean
ikusteko eta entzuteko aukera izango dugu aurki. |
|
|
|
| |
 |
ASKOREN ARTEAN “JAZZMATAZZ
VOL.04”
(V2, 2007)
1993. urtean Jazzmatazz
bildumen lehen alea kaleratu zenean izugarrizko
iraultza suposatu zuen. Garai haietan, rap musikak
aldaketa asko ezagutu zituen. Dagoeneko ez zen soilik
ghetto eta auzo txiroetan entzuten zen musika. Auzo
beltz txiroen eremua gainditu zuen; besteak beste,
Public Enemy, N.W.A. eta beranduago Snoop Doggy
Dogg edo Dr. Dre bezalako jendeari esker, eta orain,
musikalki ere, eremuak zabaltzen zituen. Rapa raggarekin
edo jazzarekin elkartzen hasi zen eta emaitza izugarria
zen. Guru, rap abeslaria eta ekoizlea ezaguna zen
Ganstarr taldearekin egindako diskoei esker eta
orain jazzarekin esperimentatzen hasi zen. Ez zen
lehen aldia rapa eta jazza elkartzen zirela baina
bai, merezitako babesa jasotzen zuen lehen aldia.
Eta ez zen gutxiagorako. Guru-k rap eta jazzaren
arteko maitasun harremana lortu zuen, jazz musikari
eta rap abeslari ezagunak elkartu zituen eta emaitza
oso erakargarria eta entzungarria lortu zuen, dotorea.
Urte asko igaro dira eta orain, AEBetan, rapa salerosketarako
tresna preziatua da eta horren ondorioak berriz,
tamalgarriak. Raparen duintasuna mantentzen duten
gutxi horien artean kokatuko genuke Guru eta esku
artean dituen proiektu desberdinen artean, Jazzmatazzarena
da gehien interesatzen zaiguna. Laugarren ale honetan
ez dugu musikalki nobedade askorik aurkituko baina
gaur egun hasieratik bukaera arte jarraian entzun
daitezken kalitatezko rap diskoak aurkitzea da nobedadea. |
|
|
|
| |
 |
SUSHEELA RAMAN “33
ONE THIRD”
(Xiii Bis, 2007)
London hirian jaioa,
Indiako etorkinen sendikoa da eta lau urte zituela
Australiara eraman zuten gurasoek. Txikitatik Indiako
kantu tradizionalak ikasi ditu eta nerabe zela funk,
rock, jazz taldea osatu zuen. Aurrekari hauekin
bueltatu zen Londonera eta bertan kaleratu zuen
lehen disko arrakastatsua 2001. urtean. Orduz geroztik
emanaldi eta kontzertu asko eskaini ditu. Laugarren
disko hau aurrekoen bidea jarraitzen du (akustikoagoa
agian) eta Susheelaren ahotsaz gozatzeko aukera
berria da.
|
|
|
|
| |
 |
MO HORIZONS “SUNSHINE
TODAY”
(Agogo records, 2007)
Globalizazioa modu
positiboan ulertuta. Mo´Horizonseko Ralf Droesemeyer
eta Mark 'Foh' Wetzler-ek musikak muga fisikorik
ez duela erakutsi dute azken zortzi urteotan kaleratu
dituzten diskoetan. Estudioko laugarrena da hau
eta mundu osotik egin dituzten bidaietan jasotako
musika altxorren bilduma da; Europa, Afrika, AEBak
eta Hego Amerikako musika desberdinen osagaiak erabili
dituzte; beti ere, fondo elektronikoa oinarri dutela.
Zazpi herrialdeetako bost abeslari eta hamar musikarik
hartu dute parte.
|
|
|
|
| |
 |
FEMI KUTI “THE
DEFINITIVE COLLECTION”
(Wrasse, 2007)
Fela Kutiren semea
bezala aurkezten zaigu beti eta bada ordua aurkezpen
txartela aldatu dezagun. Egia da Femi Kutik aitaren
pausoak jarraitu dituela, musikaria da eta aitak
nazioartean ezagutzera eman zuen afro-beat musika
egiten du (funk afrikarra). Aitaren bidea jarraitu
du baina bide horri norabide berriak zabaldu dizkio.
Afrika beltzaren indarra islatzen du; erritmoaren
eta garrasi musikatuaren eredu da, duintasunaren
aldarrikapena diren mezuekin batera (kantuen letrak
ulertzeko ahalegina egin beharko genuke, merezi
du eta). Disko bilduma bikoitz honetan, orain arteko
ibilbideari errepaso egiten zaio; oro har, Femi
Kuti eta bere taldearen kantu eder eta ezagunak
biltzen dira lehen diskoan (baita lehen urteetan
kaleratutako kantu ezezagunak ,eta gure artean,
orain arte, argitaratu gabeak). Bigarren diskoan
berriz Femi Kutiren hainbat kantuen nahasketa desberdinak
entzuteko aukera dugu; afo-beat eta erritmo elektronikoen
arteko harreman estuaren adibide direnak (besteak
beste, Kerri Chandler, Faze Action, Da Lata edo
Joe Claussel bezalako disko jartzaile eta ekoizleek
egindako nahasketa elektronikoak). Orain artean
Femi Kuti nigeriar musikariaren doinuak ezagutzen
ez dituenarentzat bilduma aproposa izan daiteke
baina ez dugu oso ondo ulertzen, horren gaztea izanda
dagoeneko horrelako izen itsusia duen bilduma kaleratzen
dioten. Ez dadila “definitiboa” izan
mesedez.
|
|
|
|
| |
 |
SCRATCH PERVERTS “WATCH
THE RIDE”
(Harmless, 2007)
Scratcharen teknika
rap musikaren zutabe nagusietakoa da. Oinarrian
biniloak instrumentu modura erabiltzea da scratch-a,
besteek egindako musika oinarri hartuta doinu berriak
lortzeko helburuarekin. Platoak erabiltzeko teknika
honetan maisu dira Scratch Pervertseko hiru kideak.
Disko jartzaileen adar ikusgarriena osatzen dute
eta euren sesioetan disko desberdinetako zatiak
elkarrekin nahasteko trebezia handia erakusten dute.
Sesio honetan garai guztietako rapa, drum &
bassa eta two stepa entzun daitezke.
|
|
|
|
| |
 |
BAD BRAINS “BUILD
A NATION”
(Megaforce records, 2007)
GALDUTAKO INDARRAREN
BILA
Berezien artean berezia da Bad Brains taldea. 1978.
urtean, AEBetako Washington hiriburuko ghettoetan
elkartu zen hardcore musikaren oinarriak jarriko
zituen laukotea (Gary Miller “Dr. Know”
gitarra jolea, Darryl Jennifer baxu jolea, Paul
Hudson “H.R.” abeslaria eta Earl Hudson
bateri jolea). Hasiera batean, Mind Power izenarekin
jazz eta funk musiken arteko nahasketa egiten zuten
baina berehala sentitu ziren punk musikarekin erakarrita.
Disko musika demonizatuak izugarrizko arrakasta
zuen garaian sortu zuten Bad Brains taldea eta berehala
lortu zuten AEBetako punk mugimenduaren barruan
oihartzuna. H.R. ren ahots bereziak lagunduta, taldeak
lantzen zituen erritmoak azkarrak eta bortitzak
ziren eta abesti hauen artean reggae kantu ederrak
tartekatzen zituzten (taldekideak rasta erlijioaren
jarraitzaile dira gainera). 80. hamarkadan kaleratu
zituzten disko ezagunenak. Taldeak gora behera ugari
izan ditu (tartean H.R –k reggae taldea osatu
zuen, Human Rights) eta orain, berriro, laukotea
bildu eta disko berria kaleratu du. Ekoizpena Beastie
boys taldeko Adam Yauch-ek egin du eta musikalki
Bad Brainsen hasierako estiloa berreskuratu da;
hardcore azkar eta melodikoa (roots reggaearekin
tartekatuta). Dena den, gure ustez, kantu ederrak
edukita ere, hasierako diskoen energia falta zaio
eta H.R.-ren ahotsak ere ez du lehengo indarra.
|
|
|
|
| |
 |
ASKOREN ARTEAN “FANIA
DJ SERIES”
(Fania, 2007)
60. hamarkadatik 80. hamarkadara
Fania izan zen AEBetan erritmo latinoak (salsa bereziki)
ezagutzera eman zituen diskoetxe arrakastatsuena.
Musikari onenekin Fania All-Stars talde ezaguna
sortu zuten eta diskoetxea indarrean mantendu zen
urteetan 300 disko kaleratu zituzten (Tito Puente,
Eddie Palmieri, Celia Cruz, e.a.) 2006. urtean diskoak
berrargitaratzeari ekin diote eta oihartzuna ematen
laguntzeko Gilles Peterson DJ ezagunari gustukoak
dituen kantuekin bilduma osatzea eskatu diote.
|
|
|
|
| gora
|
|
|
